Onburgerlijke ongehoorzaamheid
Susanne Piët

Het geldt als een kenmerk van intelligentie als je je kunt aanpassen. Het feit dat Einstein, die onbetwist intelligent was, een voorbeeld was van het tegendeel, ten spijt. Terwijl met hem duidelijk wordt: ben je gehoorzaam dan zie je de macht, ben je ongehoorzaam dan zie je het licht. Maar voor je carriere is het niet goed: in Nederland (Leiden) kreeg hij geen leerstoel.

Gehoorzaamheid, pleasen, meedoen en op de regeltjes letten; dat zijn kenmerken waarmee je het vandaag de dag en hier ver kunt brengen. Je doet je button down en je plooibroek aan, je gaat golfen en je blijft glimlachen met dat gereguleerde gebit als je baas met plannen komt waarvan je voelt dat ze de afgrond voor de hele organisatie openen: dit was een constructieve vergadering. En je mag blijven.

Goed-foutonderwerpen op de omslagen van glossies verkopen: en wat raad je? Gehoorzaamheid is goed, je moet op de regeltjes letten, en als je je niet vanzelf spontaan kunt aanpassen moet je inburgeren. Al die gehoorzaamheid wordt in gevaarlijke interactie nog eens versterkt door de IT. Plaats je een komma verkeerd, dan verdomt je computer het. De gehoorzaamheid via de computer bepaalt onze resultaten: Het gaat dan ook niet goed in Nederland. We zien bepaald het licht niet meer.

De bureaucratie leidt tot Kafka-of Hulot-achtige toestanden, het is maar hoe je stemming is. Als directeur van een landgoed met twee (2) werknemers, heb ik van het UWV, dat ik zelf financier, opgedragen gekregen om een (1) fulltime werknemer aan te stellen om de naleving van de Arbowetgeving te controleren.

Op de watermanifestatie Sail in Amsterdam, waar ongelooflijk veel boten op het IJ, afgeladen met voornamelijk bierdrinkende afgevaardigden van bedrijven, een manifestatie vormen blijkt van alle duizenden boten er een te zijn vastgelopen, die wordt bestuurd door de kroonprins der Nederlanden, ons toekomstig staatshoofd, die zich nota bene wil profileren op watermanagement. En hoe reageert zegt het? “Ja, ik heb gewoon de orders van de kapitein uitgevoerd”. Waarop natuurlijk de kapitein, wilde hij aanblijven, de schuld op zich moest nemen en deemoedig sprak: even niet opgelet. Wat, ik breng het maar even in herinnering verdomd veel leek op de uitspraak: Dat was een beetje dom.

De minister, nee dames en heren, voor culturele zaken hebben we geen minister (voor veiligheid hebben we er inmiddels vier), de staatssecretaris van culturele zaken, Van der Laan, beslist: schaf de NPS maar af. Naar achteraf bleek, omdat ze moest, niet omdat ze het een goed idee vond. De minister van verkeer neemt na een dag debat haar aangekondigde maatregel terug dat we bekeurd kunnen worden als we een paraplu op de hoedenplank laten liggen. En onze leider, premier Balkenende, die ervoor zorgt dat Nederland een enorme prijs betaalt om partijgenoot De Hoop Scheffer zijn baantje te bezorgen, wat overigens ook een schaduw van dreiging wierp over dat Sail, blinkt helemaal uit in kwezelachtige aanpassing. Nederland in rep en roer toen hij vlak voor prinsjesdag (aanleiding was het onderwerp nevenfuncties van zijn landbouwminister Veerman) bekendmaakte dat veel van zijn ministers de wet overtraden. Ze zaten in comites van Aanbeveling van goede doelen! En toch volhouden: het is tegen de wet.

Neerlands Hoop in Bange Dagen voor mij is, dat Sail ondanks de terrorismedreiging doorging, dat niemand, dus ook die normaal oppassende carrieremakers, zich aan de regels hield verder, en dat dat resultaat van chaotische feestvreugde geweldig was.

Je vergeet het soms, maar we kunnen het nog in Nederland: vrolijk anarchistisch zijn. Laten we daar eens werk van maken: weg met die gehoorzaamheid, dat gekwezel, dat inburgeren.

We moeten ONTBURGEREN!

Terug naar archief