Loyalty
Susanne Piët

Loyalty een goed onderwerp. Interessant. Een vondst? Een fossiel? Een curiosum? Of een brandstof voor de toekomst Wie zal het zeggen.

Loyalty is vermoedelijk goud waard. Mooier dan geld, mooier dan brandstof, beter dan beleggen. Loyalty is een permanente feelgoodmovie, met voor de verandering deze keer wel garantie voor de toekomst.

Op loyalty kun je immers bouwen, hele luchtkastelen desnoods, maar in ieder geval winstvoorspellingen. Daarom willen benzinemaatschappijen en supermarktketens loyalty van hun klanten, daarom willen vrijwel alle werkgevers haar van hun personeel. Ook als het aan de andere kant van de werkelijkheid moet jobhoppen of flexwerken. (En die vlo-achtige beweging wordt steeds meer ingetraind, we kunnen immers zappen van net naar net. Je wordt weggekocht of weggelokt bij alle leveranciers waaraan je ooit trouw was, je moet kiezen, want je weet niet meer zeker of je de kwaliteit te pakken had bij je server, je electriciteitsmaatschappij, de watervoorziening, je vervoerder, je club).
Loyalty wordt gecounterd met een gezonde dosis wantrouwen. Daarom doen de organisaties er voor het scheppen van de loyalty een schepje bovenop. They make an offer you cannot refuse, zij vermaken je met een entertainmentmanagemer, met cursussen in het buitenland als je werknemer bent, of ze laten je sparen, plakken, stempelen en prijzen winnen (of net missen) als je klant bent. Loyalty is dus te koop.

Loyaliteit is dus eigenlijk niet meer wat het was. Zij komt ook niet meer zo vanzelfsprekend, zo ziet de vakbeweging met lede ogen hoe hun leden weggaan of niet meedoen en betreuren dan wat ze noemen : het gebrek aan loyalty.

Loyalty is misschien ook niet meer zo van deze tijd. Vroeger, in het mooie tegenwoordig alom bejubelde vroeger werd loyality ook gekruid met idealen. Je associeerde je met een club met waarden. Je was loyaal aan de kerk, de partij, de kroon, de troon en je vaderland. Je wist waar je voor stond, je was zo iemand en je hoorde ergens bij. Gevoelens van loyalty werden extra opgeroepen als er boodschappen van trots in het spel waren, of als iemand die combineerde met het nodig hebben appel. The Country needs You!
Tegenwoordig heeft niemand elkaar meer nodig, iedereen is idealiter verantwoordelijk voor zichzelf en als je je bij het hebben van idealen niet een keer hebt afgevraagd hoeveel dat kost en wat je ervoor terugkrijgt, word je als sukkel afgeschilderd. De enige echte eigentijdse variant van loyalty is vermoedelijk de verslaving.

Want is het geen loyaliteit hoe de gebruiker zich verhoudt tot de drug, het fastfood, het internet, de televisie? In een bepaald opzicht kun je goed rekenen op een verslaafde. De grootste loyalty zie je misschien wel in de kroeg.

Loyalty is natuurlijk zo iets als een permanente in het geheel niet vrijblijvende relatie met wederzijdse verplichting en fatsoen. Je zou kunnen denken aan een familie. Je zou kunnen denken aan een huwelijk. Loyaliteit is een tegenprestatie tegenover bescherming misschien, zo is een lid van de Maffia loyaal. Begrippen als solidariteit worden in stelling gebracht in dezelfde etalage als loyaliteit, maar je kunt je af vragen of de aanbiedende winkel niet een beetje uit de tijd aan het raken is. Loyaliteit is iets dat kan opsteken als er nood aan de man is, of het einde in zicht. Als een televisieprogramma gaat verdwijnen, daalt een sms-wolk over de programmamakers, als een beroemde Nederlander dood is, huilt iedereen zijn compassie.

Moderne loyaliteit is er in een relatie van wederzijdse afhankelijkheid, waarin beide partijen voldoende belang zien. Daarvoor kan je niet langer eenzijdig alleen iets vragen; je moet ook iets bieden. Bij voorkeur iets wat een ander kan beleven als van evenveel betekenis als loyalty. Loyalty back, bijvoorbeeld.

Terug naar archief